Edelstenen overzicht

Zuiver koolstof in een kubisch kristalrooster; extreem hoge hardheid, hoog brekingsindex en sterke dispersie, gebruikt als slijpsteen en als edelsteen.

Aluminiumoxide met trace chromen of ijzer/titanium voor kleur; zeer hoge hardheid, vaak gepolijst voor sieraden.

Silikiumdioxide met trigonaal/hexagonaal kristalstructuur; veel variëteiten en kleurvariaties, piekbestanddeel van veel gesteenten.

Paarse kwarts gekleurd door ijzer en bestraling; vaak gebruikt als edelsteen en in geodes.

Gele tot oranje kwarts; kleur door ijzersporen of verhitting (natuurlijk of kunstmatig).

Grijs tot bruin door natuurlijke bestraling van aluminium-ijzer complexen in kwarts; transmissie hangt van kleurintensiteit af.

Roze tot roze-rood kwarts; kleur waarschijnlijk door micro-inclusies of titanium/zwavel vervangingen.

Bandachtige chalcedoon met silica-laagvorming; vaak gekleurde banden en chalcedoonlagen in geodes.

Ondoorzichtige, fijnkorrelige kwarts met insluitsels die zorgen voor rood, geel, bruin of groen; veel variëteiten.

Hydraat silica met microbolletjes die diffractie van licht veroorzaken (play-of-color in edelopaal); gevoelig voor uitdroging en hitte.

Koper- en aluminiumfosfaat met karakteristieke blauwgroene kleur; poreus en vaak gestabiliseerd voor sieraden.

Koperkoolhydroxide met groene bandering; gebruikt als siersteen en pigment, reageert op zuren.

Diepblauwe kopercarbonathydroxide; vaak aanwezig met malachiet en gevoelig voor verwering naar malachiet.

Diepblauwe met calciet en pyrietinsluitsels; historisch belangrijk als pigment (ultramarijn).

Groep van nesosilicaten met variabele chemie (almandien, pyrop, spessartien); kleuren variëren van rood tot groen.

Groene kleur door ijzer in het olivijnrooster; voorkomt in mantelgesteenten en sommige meteorieten.

Aluminium-silicaat met fluoride; kleurloos tot blauw/gele tinten; hoge splijting en goede glans.

Blauw-paars gekleurde variety van zoisiet, kleur door vanadium/mangaan; pleochroïsch en vaak verwarmd voor intensere kleur.

Complex calcium-aluminium silicaat; variëteiten omvatten thuliet (rood) en tanzaniet (blauw-paars).

Calciumfluoride met variabele fluorescerende eigenschappen; scherpe splijting en heldere kristallen in diverse kleuren.

Ijzeroxide met metallic tot aardse glans; vaak roodbruine streak (poederkleur) en gebruikt als ijzererts.

Ijzeroxide met sterke magnetische eigenschappen; zwarte, metallische kristallen en belangrijk ijzererts.

Ijzersulfide met gouden metallic glans (fools gold); vormt kubische kristallen en kan zwavelzuur vormen bij verwering.

Groene beryl gekleurd door chroom/vanadium; vaak insluitsels (“jardin”) en gevoelig voor barsten door behandelingen.

Familie van silicaatmineralen waaronder smaragd en aquamarijn; meestal transparant tot doorschijnend.

Blauwe tot blauwgroene variëteit van beryl, kleur door ijzersporen; vaak helder en geslepen als edelsteen.

Organische ‘edelsteen’ opgebouwd uit aragoniet; gevoelig voor zuren en warmte, traditioneel gebruikt in sieraden.

Biogene lagen van calciumcarbonaat geproduceerd door weekdieren; iriserende parelmoer door microstructuur.

Feldspaatvariant met adularescentie (zachte ‘maanachtige’ glans) door gelaagde microstructuren.

Toont labradorescentie: sterke iriserende kleuren door gestapelde lamellen binnen het mineraal.

Glasachtige of microkristallijne silica met zachte melkachtige glans; soms synthetisch of behandeld.

Historische term voor groene olivijn/peridoot; heldere groenachtige kristallen gevonden in uitbarstingsgesteenten.

Magnesiumaluminaat met sterke kleuren (rood, blauw, zwart); vaak confunderen met korund, maar verschillend chemisch.

Zwarte tot bandachtige chalcedoon; vaak gestabiliseerd en gebruikt voor cameeën en snijwerk.

Fijnkristallijne kwartsgroep met wasachtige glans; omvat agaat, onyx en andra variëteiten.

Wijdverspreid carbonate mineraal met variabele vormen; sterke tweelingvorming en reacts met verdunde zuren (CO2-afgifte).

Carbonate mineraal verwant aan calciet, vaak in gesteenten en met karakteristieke rhombohedrale splijting.

Combinaties van blauw azuriet en groen malachiet, vaak gepolijst voor sierobjecten en inlegwerk.

Diepblauwe silicaatarme aluminosilicaat met kenmerkende witte aders; vaak gebruikt als siersteen en in architectuursteen.

Pleochroïsche blauwe tot violette edelsteen; kleurverandering afhankelijk van kijkrichting door anisotropie.

Aluminium-silicaat met sterke anisotropie in hardheid — zacht langs één richting en harder langs de andere; meestal blauw.

Een polymorf van Al2SiO5 met schakelende kleuren (pseudomorfose) en pleochroïsche effecten (chiastoliet bij kruisvormige inclusies).

Derde polymorf van Al2SiO5; vezelige kristallen en hoge temperatuursindicatie in metamorf gesteente.

Roze tot lichtroze lithium-aluminosilicaat; gevoelig voor splijting en lichtverbleking (irradiatie/verwarming kan kleur beïnvloeden).

Lithium-silicaat dat vaak kleurloze en gekleurde kristallen vormt; belangrijk lithiumhoudend mineraal.

Zie tanzaniet.

Roze tot roodbruine mangaan-silicaat; vaak zwarte dendritische aders van mangaanoxiden.

Roze tot rode mangaancarbonate; wordt gebruikt als edelsteen en in sommige geopolitieke mineralenverzamelingen.

Zinkcarbonaat met vaak pastelkleuren; oxideert vaak tot smithsoniet in zinkertslagen.

Zie hierboven.

Een van de twee mineralen die traditioneel “jade” vormen; hoge dichtheid en fijne vezelstructuur met sterke taaiheid.

De andere traditionele “jade”; vezelig en zeer taai, veel gebruikt in snijwerk en cultuurartefacten.

Fosfaatmineraal met variabele halogeeninhoud; belangrijk voor fosfaatgesteenten en sommige edelsteentoepassingen.

Gelaagd metamorf gesteente; opgenomen als context voor mineralogische associaties (niet strikt een edelsteen).

Zie hierboven.

Zeldzame hydratied hydroxide-carbonaten; vaak zacht en pastel van kleur.

Groenige tot witte kristallen, vaak in vesicles van basalt; gebruikt als edelsteen of cabochonmateriaal.

Groene tot geelgroene talige mineralen, vaak gebruikt als siersteen (serpentijn/malachietachtig uiterlijk) en als meta-indicator van ultramafische gesteenten.

Donkerbruine tot bronzen glans pyroxeen, soms gebruikt als slijpsteen/ornament.

Glasachtige, conchoïdale breuk; typisch hoog silicarijk en scherp brekend materiaal, gebruikt voor werktuigen en sieraden.

Organische ‘edelsteen’ gevormd uit gecomprimeerd hout; lichtgewicht en diepzwart, traditioneel in rouwsieraden.

Oranjebruin tot kaneelkleurige grossular granaat; vaak gebruikt als edelsteen (hessoniet).

Levendig groene grossular-granaat gekleurd door chroom; zeldzamer en gewaardeerd als edelsteen.

Zeldzaam neosilicaat, gevonden in hoogdruk metamorfische contexten en soms als edelsteenmateriaal.

Verschillende kleuren binnen toermalijnfamilie, vaak in pegmatieten; elbaite omvat veel edelsteenkleurige voorbeelden (rosa, groen, blauw).

Groene variëteit van toermalijn, kleur door ijzer of chroom.

Kalium-arme boor-silicaten met vaak bruine, violet of grijsgroene tinten; kristallen zijn vaak scheve (axiale) vormen.

Pyroxeenfamilie, groenachtige kleur door ijzer/magnesium; soms geslepen als edelsteen (chroomdiopsiet voor intense groen).

Groene variëteit van spodumeen gekleurd door chroom of vanadium; zeldzaam en gewaardeerd als edelsteen.

Zie hierboven.

Groen tot bruingroene calcium aluminium ijzer silicaat; veel voorkomende metamorfe mineraal met vezelige kristallen.

Koperhydro-silicaat met blauwgroene kleuren; vaak samen met malachiet en azuriet in koperaders.

Oranje-rood chalcedoon gekleurd door ijzeroxiden; historisch gebruikt als zegelsteen en siersteen.

Zie hierboven.

Veldspaat met aventurescentie door reflecterende insluitsels (hematiet of goethiet); toont glinsterend effect in zonlicht.

Chatoyante kwarts met fiberglans, ontstaan door pseudomorfose van crocidoliet naar kwarts met behoud van fibervorm.

Glitterend, vaak groen of rood, door gespleten insluitsels die licht reflecteren; veel gebruikt in sieraden en decoratie.

Groene mica variëteit (chroombezet) vaak aanwezig in edelstenen zoals ‘emerald sheen’ en in sierelementen.

Kleurloze berylvariant; vaak gebruikt als synthetisch vergelijkingsmateriaal en soms geslepen voor goedkope sieraden.

Zeldzaam barium-titanium-silicaat met sterke blauwe kleur en hoge dispersie; soms fluoresceert sterk onder UV.

Blauwe variety van pectoliet gevonden in de Dominicaanse Republiek; typisch zee-achtige kleuren en witte insluitsels.

Chaotische, chatoyante kwarts met adelaarsverenpatroon; variabele kleuren van blauw tot goudbruin.

Roze tot perzikkleurige beryl veroorzaakt door mangaansporen; populair edelsteen door zachtroze tinten.

Zeldzame aluminiumboorfluoride met kleurloos tot blauw tot geel; zeer schaars en gezocht door verzamelaars.

Hoge dispersion en vaak bruine of groene prisma-kristallen; sterke glans en opvallende vuurkleur.

Lithiumfenosilicaat, zeldzaam en gevonden in pegmatieten; varianten benut voor onderzoeks- en verzamelobjecten.

Rode tot oranje kleurvariëteit van plagioklaas, soms verward met sunstone of labradoriet.

Hard, helder beryllium-silicaat met prismaachtige kristallen en sterke glans; zeldzaam en gebruikt als edelsteen.

Helder tot lichtbruine tot kleurloze silicaat met goede helderheid en glans; gebruikt als edelsteen en verzamelobject.

Zeldzame, hooggekleurde donkerblauwe tot groenblauwe mineralen, soms gebruikt als verzamelsteen.

Australische jaspis-variëteit met warme aardetinten; gebruikt als cabochon- en snijmateriaal.

Groene chalcedoon verkregen door nickelion substitutie; translucente tot heldere stukken gebruikt in sieraden.

Zie hierboven.

Belangrijk zinkerts met variabele kleur en hoge glans; kan fluoresceren en heeft sterke streepkleurvariatie.

Diopsiet met chroominsluitsels geeft intense groene kleur; zeldzaam en aantrekkelijk als edelsteen.

Dunne platte kristallen vaak oranje tot geel; populair bij verzamelaars door kristalvorm en kleur.

Zie hierboven.

Wit tot grijs carbonate mineraal gebruikt als magnesiumbron en soms gepolijst als siersteen.

Structuurisomeer van pyriet; vaak gebruikt in historische sieraden als ‘marcasiet’ inzetstukken.

Voorbeeld van minder gebruikelijke garnet chemische substituties; wetenschappelijk en industrieel relevant.

Zie hierboven.

Zie eerdere azuriet entries.

Zeer zeldzaam, meestal van belang voor mineralogen en verzamelaars.

Zeldzame boor-silicaat, oorspronkelijk gevonden in Mont-Saint-Hilaire, Canada; vaak kleurloos tot roze.

Zie hierboven.

Zie hierboven.

Lithium-silicaat in pegmatieten, vaak onderzocht voor lithiumhoudende mineralen.

Heldere, gele tot groene arsenaten; esthetisch aantrekkelijk voor verzamelaars maar arsenicurig.

Groene amfibolen familie, ietwat vezelig; sommige vormen gebruikt als siersteen (natuurlijk, maar voorzichtig vanwege asbestverwantschap in sommige soorten).

Hoogwaardige, harde steenkool met glanzend uiterlijk, historisch gebruikt als brandstof en soms in sierobjecten.

Zie hierboven.

Calciummolybdaat met gele tot bruinige kristallen; zeldzaam en van mineralogische interesse.

Leadzout met heldere rode tot oranje prismatische kristallen; bron van vanadium en soms lood; populair bij verzamelaars.

Lithium-fosfaat met variabele kleur en belangrijk als lithiumbron in sommige pegmatieten.

Hydratied aluminiumfosfaat, vaak druppelvormige aggregaten en pastelkleuren; mineraloog interesse.

Zie hierboven.

Zeldzame, vaak rode tot roze silicate, geassocieerd met alkalische pegmatieten en nefelien-syenieten.

Regionale of commerciële benamingen van bepaalde jaspis- of kwartsvariëteiten; gebruikt in ornament en sieraden.

Witte vezelige silicaten die vaak in basalt-geodes worden aangetroffen; fragiel en populair bij verzamelaars.